Tweede, derde, vierde golf

Dolle-Mina-Nationaal-archief-470x332

De recente opleving van het feminisme zal bijna niemand ontgaan zijn. Na een lange periode van stilstand zit er sinds een jaar of twee weer vooruitgang in de beweging. We mogen dan ook gerust spreken van een vierde golf.

Een vierde golf? Inderdaad, we kunnen inmiddels wel zeggen dat we de derde golf definitief achter ons hebben gelaten. Niet omdat alle doelstellingen behaald zijn, maar omdat het tijd is voor een nieuwe impuls. De derde en vierde golf worden dan ook niet zozeer gedifferentieerd door de issues waar ze aan verbonden zijn, maar meer door de manier waarop deze nieuwe beweging zich van de vorige wenst te onderscheiden. Vooruit dan maar, een kort lesje geschiedenis.

De eerste feministische golf is in ieder geval duidelijk af te bakenen. De beweging begon eind negentiende eeuw en streed voornamelijk voor vrouwenkiesrecht. Een heldere doelstelling die uiteraard behaald werd, waarna het een tijdje stil viel aan het feministische front. Pas in de jaren ’60 en ’70 laaide de feministische beweging weer op. Baas in eigen buik en gelijke rechten op de arbeidsmarkt waren dit keer de inzet, maar er werd ook fel verzet gepleegd tegen de vanzelfsprekendheid van conventionele genderrollen. Dit protest leidde tot de bekende beha-verbrandingen, tuinbroeken en bossen okselhaar van de Dolle Mina’s. Dat is in ieder geval het beeld dat ons het meest helder voor de geest staat wanneer we denken aan het feminisme van die tijd. Niet erg sexy. Maar dat was dan ook de bedoeling.

Toen in de jaren ’90 de vrouwenemancipatie weer modieus werd zette zij zich af tegen het feminisme van de tweede golf door zich een hipper en luchtiger imago aan te meten. Met behulp van de Spice Girls en hun girl power wist de feministische boodschap door te dringen tot de popcultuur. Superheldinnen als Buffy, Xena en Lara Croft waren de nieuwe iconen. Hoewel deze vorm van feminisme minder dogmatisch was en meer vrouwen aansprak, was het ook de vraag of het nog wel iets betekende. Het was feminisme in een lollypop format, dat meer gericht was op consumentisme dan op activisme. Het feminisme ging kopje onder. Zo ver zelfs dat er een tijd lang gesproken werd over postfeminisme, alsof de beweging al opgedoekt was.

En nu is er dus een nieuwe impuls. Een vierde golf, die weer een stuk serieuzer van aard is. Geweld tegen vrouwen, economische zelfstandigheid, representatie van vrouwen in de media en intersectioneel feminisme staan centraal. Het is nu aan de nieuwe generatie feministen om zich opnieuw in te zetten voor de feministische agenda.

Er is de afgelopen honderd jaar al veel bereikt, maar er valt nog veel meer uit te halen. Als het feminisme dit keer haar hoofd boven water houdt, zijn toekomstige golven hopelijk overbodig.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s